Ενότητα ηγεσίας και κοινωνίας

• Του Κώστα Μαυρίδη
  

Σημαντικό μέρος της κοινωνίας αντιμετωπίζει το κυπριακό έξω από τις υποδείξεις της κομματικής ηγεσίας στην οποία ιδεολογικά πρόσκειται, επειδή κατατάσσει το εθνικό θέμα ως κορυφαίο ζήτημα αρχής που δεν εντάσσεται μαζί με άλλα θέματα. Αυτό καταγράφηκε επίσημα το 2004 στο δημοψήφισμα. Και αυτό επιβεβαιώνουν σήμερα δημοσκοπήσεις που φέρουν την πλειοψηφία της κοινωνίας (προσεγγίζει 70%) να διαφωνεί με την ακολουθούμενη πολιτική. Πέραν όμως από το ποσοστό των δημοσκοπήσεων, υπάρχει ένα άλλο αξιοσημείωτο ΠΟΙΟΤΙΚΟ στοιχείο σχετικό με το θέμα. Η πλειοψηφούσα αντίθεση της κοινωνίας προκύπτει σήμερα παρά τις έντονες προσπάθειες των δύο κομματικών ηγεσιών (ΑΚΕΛ και ΔΗΣΥ) τα τελευταία δυόμιση χρόνια να «πουλήσουν» στον λαό την ακολουθούμενη πολιτική γραμμή. Και η μεν στήριξη του ΑΚΕΛ προς την πολιτική του Δ. Χριστόφια είναι φυσιολογική. Αλλά, ο Ν. Αναστασιάδης και η ομάδα του που αποφάσισαν να στηρίξουν την πολιτική Δ. Χριστόφια πριν ακόμη εκλεγεί Πρόεδρος (με την περιβόητη απόφασή τους για «υπέρβαση» στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών) έπρεπε να απολογούνται αντί να οργίζονται. Δεν γίνεται να ομολογούν όλοι -εκτός φυσικά του ΑΚΕΛ-, ότι η ακολουθούμενη πολιτική απέτυχε, αλλά οι αρχικοί πρωτοστάτες και στυλοβάτες της πολιτικής (με τον Ν. Αναστασιάδη σε αυτούς) να παρουσιάζονται τώρα στους επικριτές και δικαιωμένους. Η αποτυχία φορτώνεται στους πολιτικούς που την στήριζαν από την αρχή. Αν σήμερα λόγω φιλοδοξιών για τις προεδρικές εκλογές άλλαξαν τροπάριο γιατί συμφέρει, αυτό είναι ακόμη χειρότερο. Πιο έντιμο θα ήταν ένα mea culpa, που δυστυχώς κανείς δεν είναι πρόθυμος να παραδεχτεί.

Με τα πιο πάνω υπόψη, το ποιοτικό στοιχείο που εντοπίσαμε κάνει την αντίθεση της κοινωνίας ακόμη πιο ενδιαφέρουσα. Τα δύο κόμματα, με  συσσωρευμένο κομματικό ποσοστό που φτάνει σχεδόν το 70%, με τους πιο οργανωμένους κομματικούς μηχανισμούς στην κυπριακή κοινωνία και με την προσωπική ανάληψη δράσης από τους κομματικούς αρχηγούς, απέτυχαν να πείσουν την κοινωνία για την ορθότητα της πολιτικής τους. Και είναι γνωστό πως μια μερίδα κομματικών «ευθυγραμμίζεται» πρόθυμα για να μην χάσει την εύνοια του αρχηγού. Εντούτοις, μπορούμε να υποθέσουμε πόσο ψηλότερη θα ήταν η αντίθεση της κοινωνίας στην πολιτική γραμμή Χριστόφια-Αναστασιάδη, αν οι κομματικοί μηχανισμοί άφηναν την κοινωνία ολόκληρη (μαζί και οι κομματικά υπάκουοι) να διαμορφώσει ελεύθερα και κατά συνείδηση άποψη στο κυπριακό. Με βεβαιότητα η αντίθεση, θα ήταν ψηλότερη. Πάντως, είναι αξιοθαύμαστο επικοινωνιακά πως η ομάδα Ν. Αναστασιάδη που πρωτοστατούσε στην «υπέρβαση» με σκοπό την στήριξη της πολιτικής αυτής πριν ακόμη και τις προεδρικές, σήμερα συντάσσεται με τους δικαιωμένους που αντιτάσσονται στην ακολουθούμενη πολιτική.   

Η αναζήτηση ενότητας, λοιπόν, για να έχει νόημα, δεν μπορεί να αφορά τις ηγεσίες κομμάτων που ενεργούν χωρίς την λαϊκή στήριξη της βάσης τους. Η ενότητα πολιτικών δυνάμεων στο κυπριακό μπορεί να προκύψει μέσα από την προσήλωση σε μια κοινή στρατηγική στην εξεύρεση αποδεκτής λύσης. Αλλά, πρώτα και κύρια, πρέπει να κλείσει το χάσμα ανάμεσα στην πολιτική που ακολουθείται και στην αντίθεση της πλειοψηφούσας κοινωνίας. Αυτό είναι το πλέον απαραίτητο και πρώτιστο γύρω από την ενότητα. Έτσι, η αναζήτηση ενότητας μπορεί να είναι στην βάση μιας κοινής στρατηγικής που θα εκφράζει την κοινωνία των πολιτών που σήμερα διαφωνεί με την επικρατούσα πολιτική. Και αυτό είναι εφικτό αν υπάρχει θέληση. Η ηγεσία που επιζητεί την ενότητα θα πρέπει να συναντήσει την κοινωνία. Και αυτό σημαίνει αλλαγή πολιτικής γραμμής. Ενότητα δεν υπάρχει διότι δεν υπάρχει διάθεση να αλλάξει η γραμμή αυτή. Και το βάρος για την αλλαγή πέφτει σε αυτούς που ασκούν την εξουσία και ειδικά στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
   
Ο Κώστας Μαυρίδης είναι ακαδημαϊκός.

Υ.Γ. Τα πιο πάνω γράφτηκαν με αφορμή το συνέδριο των αποδήμων όπου η ενότητα ήταν και πάλι του συρμού.