«Γιατί φτάσαμε ως εδώ»

• Του Κώστα Μαυρίδη

Ο Τ. Τσιελεπής, σύμβουλος του Προέδρου στο κυπριακό, τις τελευταίες μέρες ξεκίνησε μέσω αρθρογραφίας ένα έντονο διάλογο για την απόφαση του ΕΔΑΔ για την Βοσνία-Ερζεγοβίνη και έδωσε αντίθετη ερμηνεία γύρω από την εκ περιτροπής προεδρία και το ευρωπαϊκό δίκαιο από την εκείνην του Διεθνούς Συνδέσμου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Άλλωστε, είναι γνωστή η προσωπική στήριξη του Τ. Τσιελεπή στην εκ περιτροπής προεδρία. Τα δε απόρρητα «έγγραφα Ντάουνερ» τον φέρουν να επιχειρηματολογεί υπέρ στις διαπραγματεύσεις σε συνδυασμό με την σταθμισμένη ψήφο, ενώπιον του έκπληκτου Ταλάτ. Με βάση λοιπόν την «σταδιοδρομία» του στο κυπριακό, η ερμηνεία που προσέδωσε στην απόφαση του Δικαστηρίου δεν αποτελεί έκπληξη. Έκπληξη θα ήταν εάν προσέδιδε ερμηνεία διαφορετική από εκείνην που εξέφρασε. Ωστόσο, η δημόσια αρθογραφία του Τ. Τσιελεπή δίνει αφορμή να επαναφέρουμε στο προσκήνιο ένα ζήτημα πολύ πιο σημαντικό από την ερμηνεία της εν λόγω Δικαστικής απόφασης με τεράστια και καθοριστική σημασία για το κυπριακό αφού άπτεται της νομικής υπόστασης της Κυπριακής Δημοκρατίας, για το οποίο όμως επικρατεί σιωπή.
Στα γεγονότα του 1963-64, η Τουρκία με την αποχώρηση των Τ/κ από όργανα και θεσμούς της Κυπριακής Δημοκρατίας και την δημιουργία Τουρκικών θυλάκων επιδίωξε να οδηγήσει το Κυπριακό κράτος στην διάλυση. Από τότε, ο Ντενκτάς προέβαλε το επιχείρημα ότι, εφόσον η Κυπριακή Δημοκρατία υπήρξε συνεταιρισμός των δύο κοινοτήτων, η αποχώρηση ενός εταίρου (της Τ/κ κοινότητας) εξυπακούει αυτόματα την διάλυση του όλου συνεταιρισμού (της Κυπριακής Δημοκρατίας). Την τουρκική επιχειρηματολογία ΕΝΤΑΦΙΑΣΕ το ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας 186 του 1964 το οποίο αναγνώρισε την Κυβέρνηση Μακαρίου (χωρίς την συμμετοχή των Τ/κ) συνέχεια της Κυπριακής Δημοκρατίας. Έκτοτε, διενεργήθηκαν συνομωσίες, παράνομες και βίαιες ενέργειες, πραξικόπημα, εισβολή μέχρι το 1974 κι άλλα τόσα μετά (ψευδοκράτος, εποικισμός, σχέδιο Ανάν κ.ά.) με στόχο την αποαναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ωστόσο, ουδέποτε κατάφερε η Τουρκία να πλήξει διεθνώς την νομική υπόσταση της Κυπριακής Δημοκρατίας, παρά την  συνεχή Τουρκική «ναρκοθεσία» στην βάση πάντα της ντεκτασικής επιχειρηματολογίας περί διάλυσης του συνεταιρισμού.        
Το 2008 προέκυψε νεκρανάσταση … της τουρκικής επιχειρηματολογίας στο Κοινό Ανακοινωθέν Χριστόφια-Ταλάτ της 23ης Μαίου του 2008  (στη βάση του διεξάγονται οι διαπραγματεύσεις σήμερα) με αναφορά σε λύση που θα αποτελεί «νέο συνεταιρισμό». Φυσικά, για να προκύψει «νέος» σημαίνει προϋπήρξε άλλος συνεταιρισμός, όπως ήταν η πάγια τουρκική θέση. Το Κοινό Ανακοινωθέν προσδιορίζει επίσης ότι ο «νέος συνεταιρισμός»» θα αποτελείται από «δύο συνιστώντα states», που παραπέμπει κατευθείαν στο περιεχόμενο του σχεδίου Ανάν. Τις αντιδράσεις ενάντια στο Ανακοινωθέν και τον τεράστιο κίνδυνο επειδή επαναφέρει την πάγια τουρκική θέση που πλήττει την υπόσταση της Κυπριακής Δημοκρατίας, το Προεδρικό τις θεώρησε παραδοξότητες! Ειδικά ο Τ. Τσιελεπής, στις 26 Μαΐου 2008, αξιολογούσε το Ανακοινωθέν ως «βελτίωση της 8ης Ιουλίου» και για τα  περί συνεταιρισμού έκρινε ότι  «έχει μόνο το περιεχόμενο που του προσδίδει η κάθε πλευρά»! Στην πρώτη ευκαιρία, δύο μήνες αργότερα (Ιούνιο 2008), η Τουρκία (με ΗΠΑ-Αγγλία) επιχείρησε να «τσιμεντώσει» το Ανακοινωθέν σε ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας, αλλά, όπως ομολόγησε ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος η Κυπριακή Δημοκρατία αντέδρασε και με την βοήθεια συμμάχων κατάφερε να το αποτρέψει επειδή θα επέτρεπε αυθαίρετες (τουρκικές) ερμηνείες. Από τα πιο πάνω συνάγεται κάτι απλό: Δεν μπορεί να είναι ταυτοχρόνως σωστοί ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος και ο Τ. Τσιελεπής!
Τελικά, Ιούνιο του 2010, το Συμβούλιο Ασφαλείας/ΟΗΕ με το ψήφισμα 1930 υιοθέτησε το Κοινό Ανακοινωθέν, το οποίο και περιλαμβάνεται σε κάθε επίσημη αναφορά της Τουρκίας (ΗΠΑ, Αγγλίας κ.ά.) για το κυπριακό. Η ζωή συνεχίζεται, το κυπριακό χαντακώνεται, όλοι είναι στη θέση τους και ο Τ. Τσιελεπής αρθρογραφεί για την Βοσνία-Ερζεγοβίνη και τονίζει ότι «πρέπει να προβληματιστούμε πως και γιατί φτάσαμε ως εδώ»! Με τέτοια διαπραγμάτευση, είμαστε χαμένοι.
l Ο Κώστας Μαυρίδης είναι ακαδημαϊκός