Οι αντιφάσεις των κυβερνώντων και οι ασήκωτες ευθύνες τους

• Του δρα Χριστόδουλου Χριστοδούλου*

Είναι, ίσως, κουραστικό να επαναλαμβάνουμε κάποια πράγματα που αφορούν την καθημερινή μας πραγματικότητα. Είναι, όμως, τόσο σημαντικά που επιβάλλεται όχι μόνο να μην τα ξεχνούμε αλλά και να τα θέτουμε διαρκώς στην εμπροσθοφυλακή της μνήμης μας. Ο λόγος και πάλι για το πιο καυτό θέμα των ημερών, εκείνο της κυπριακής οικονομίας. Στην πραγματικότητα το θέμα δεν είναι ούτε τωρινό ούτε καν πρόσφατο. Η προς τα χείρω εξέλιξή του μάς ήταν γνωστή, αφετηριακά τουλάχιστον, εδώ και τρία χρόνια, ενώ η συνεχής κατολίσθησή του είχε γίνει αναπόσπαστο μέρος της ζωής μας. Όλοι το γνωρίζαμε και όλοι το επισημαίναμε, τουλάχιστον όσοι, λόγω γνώσης και εμπειρίας περί τα δημόσια και τα ιδιωτικά οικονομικά, έχουμε τη δυνατότητα να ερμηνεύουμε σωστά τα κοινωνικά φαινόμενα και να προβλέπουμε τη μελλοντική τους διαμόρφωση.

Οι μόνοι που αγνοούσαν ή που δεν ήθελαν να ξέρουν ή που προτιμούσαν να μην είναι γνώστες της οικονομικής μας πραγματικότητας είναι οι κυβερνώντες. Με πρώτους και καλύτερους και ουσιαστικούς πρωταγωνιστές τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Δημήτρη Χριστόφια και τον μέχρι πρότινος Υπουργό των Οικονομικών κ. Χαρίλαο Σταυράκη. Παρέλαβαν, ομολογουμένως, μιαν αξιοζήλευτη οικονομία καθόσον αφορά σε όλους τους μακροοικονομικούς της δείκτες. Μιαν οικονομία που όλοι οι προκάτοχοί τους κυριολεκτικά μόχθησαν, αγωνίστηκαν σκληρά κι έδωσαν πραγματικές μάχες για να την φέρουν στο θαυμαστό σημείο που την παρέδωσαν στους σημερινούς κυβερνώντες. Για να μπορέσουμε να κατανικήσουμε τις σφοδρές αντιρρήσεις πολλών και ισχυρών και να καταδείξουμε ότι η Κύπρος, λόγω αξιόλογων οικονομικών δεδομένων, δεν μπορούσε να μείνει εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά να μπει με το σπαθί της στο Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών ΙΙ και στη Ζώνη του Ευρώ. Επίτευγμα σχεδόν απίστευτο, λόγω της σοβαρής ενόχλησης που προκαλούσε, κυρίως στους φανατικούς τουρκόφιλους βρετανούς αλλά και σε άλλους άσπονδους φίλους, η εκκρεμότητα του πολιτικού μας προβλήματος. Αυτό το ακαταμάχητο όπλο, αυτή την αξιοζήλευτη οικονομία παρέλαβαν το Φεβρουάριο του 2008 οι έκτοτε διαχειριζόμενοι την πανίσχυρη προεδρία της ενισχυμένης εκτελεστικής εξουσίας του πολιτειακού μας συστήματος. Και, μέσα σε δύο χρόνια, την κατέστησαν αξιοθρήνητη, αφού, λόγω του μεγάλου δημοσιονομικού ελλείμματος που δημιούργησε η αλόγιστη και ανεπαρκής διαχείρισή τους, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο μας έθεσαν υπό αυστηρή δημοσιονομική επιτήρηση. Πρόκειται για τραγική και τραυματική εμπειρία που σημαδεύει το παρόν και αμαυρώνει το προσεχές μέλλον. Ο Πρόεδρος Χριστόφιας, λόγω κομμουνιστικής ιδεολογίας και παρωχημημένου ιδεοληπτικού δογματισμού, εφιλοδόξησε να γίνει ο όσιος των ασθενεστέρων, ο αγαθός πατήρ των μη εχόντων, ο δίκαιος διαμοιραστής του πλούτου και να επιφέρει την κοινωνική ισότητα που επαγγελλόταν το κομμουνιστικό καθεστώς του δήθεν υπαρκτού σοσιαλισμού, το οποίο κατέρρευσε κάτω από το βάρος των αξωανθρώπινων θεμελίων του και της βάναυσης δικτατόρευσης των μειοψηφικώς κρατούντων. Και εξήγγειλε πενταπλασιασμό των κοινωνικών παροχών μέσα σε πέντε χρόνια! Διακήρυξε, χωρίς να κατανοεί τις συνέπειες των εξαγγελιών του, ότι μέσα σε μια πενταετία οι κοινωνικές παροχές θα αυξάνονταν κατά 3 δισεκατομμύρια ευρώ!! Από 600 περίπου εκατομμύρια ευρώ που ήταν τότε!! Εξαγγελία που είναι αδύνατο να σταθμισθεί με λογικά οικονομικά κριτήρια, αφού υπερέβαινε κάθε όριο και κάθε δυνατότητα της οικονομίας μας. Δυστυχώς και για το λαό και για τη μοίρα του τόπου μας, ο κ. Χριστόφιας βρήκε πιστό υποστηρικτή και συμπαραστάτη τον πλέον αρμόδιο και με ακαταμάχητα επιφανειακά προσόντα και γνωρίσματα: Το μεγαλοαστό Υπουργό του των Οικονομικών κ. Χαρίλαο Σταυράκη. Και οι δύο τους μας διαλαλούσαν σχεδόν καθημερινά ότι η οικονομία μας είναι πανίσχυρη και ότι θα παραμείνει αλώβητη από τη διεθνή κρίση. Και επιτιμούσαν σφοδρά ως επικίνδυνους κινδυνολόγους όλους, όσοι εισηγούμασταν την έγκαιρη λήψη μέτρων, μέσα στα πλαίσια ενός πρόσφορου μεσοπρόθεσμου στρατηγικού σχεδιασμού, για την αποτροπή της κρίσης που μας ερχόταν εκ των έξω ή, τουλάχιστον, το δραστικό περιορισμό των δυσμενών επιπτώσεών της. Κι όταν, μετά από τρία και πλέον χρόνια, η κρίση όχι μόνο δεν μας παρέκαμψε αλλά μας ταρακούνησε συθέμελα, τότε εδέησε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, αντιφάσκοντας ασυγκάλυπτα και αναιρώντας εαυτόν, να μας προειδοποιήσει ότι «η κυπριακή οικονομία καίγεται και μαζί μ’αυτή καιγόμαστε κι’έμείς»!! Κι ακόμη ότι «πρέπει να ληφθούν επειγόντως σκληρά μέτρα, γιατί αν καθυστερήσουμε, τότε θα μας τα επιβάλουν άλλοι και θα είναι πολύ πιο σκληρά»!! Η αντίφαση, ο δραματικός ετεροχρονισμός, ο μεταπτωτισμός και ο μετεωρισμός σε όλο το ακαταμάχητο μεγαλείο τους. Την ίδια ακριβώς περίοδο, ο τότε Υπουργός των Οικονομικών κ. Χαρίλαος Σταυράκης μας βομβάρδιζε με τα καυχησιολογικά του αερολογήματα ότι «το δημόσιο χρέος είναι διαχειρίσιμο, ότι η κατάσταση των οικονομικών μας δεικτών είναι καλύτερη από πολλές χώρες της Ευρωζώνης και ότι «κερδίσαμε το στοίχημα»!! Και με τον Κυβερνητικό Εκπρόσωπο κ. Στεφάνου να μας διαβεβαιώνει πεισματικά και σοβαροφανειακά ότι οι εξαγγελίες του Προέδρου για αύξηση των κοινωνικών παροχών με βάση το προεκλογικό του πρόγραμμα (δηλαδή των πρόσθετων τριών δισεκατομμυρίων ευρώ) θα υλοποιηθούν απαρέγκλιτα!! Εξαγγελίες, διαβεβαιώσεις και θριαμβολογίες απίστευτες, που συγκρούονταν με τη βοώσα θλιβερή πραγματικότητα, που συνίστατο στο γεγονός ότι η ελεύθερη εξωτερική αγορά αρνείτο να μας παράσχει δανειοδότηση για κάλυψη σημαντικών χρηματικών αναγκών μας, λόγω της αναξιοπιστίας της κυπριακής οικονομίας! Δηλαδή των κυβερνώντων, που την κατήντησαν αναξιόπιστη. Αλλά και τώρα, που η κατάσταση έφθασε στο απροχώρητο. Τώρα που το τελεσίγραφο του Ευρωπαίου Επιτρόπου Όλι Ρεν μας έβαλε τα δύο πόδια σε ένα παπούτσι. Τώρα που ο εξοντωτικός μηχανισμός της Τρόικας στρατοπέδευσε στις παρυφές των οικονομικών μας συνόρων, τόσο ο Πρόεδρος Χριστόφιας όσο και ο θετός διάδοχός του Γενικός Γραμματέας του ΑΚΕΛ, επιχείρησαν να φορτώσουν στην αντιπολίτευση το βαρύ φορτίο του πολιτικού κόστους από τα σκληρά μέτρα που αποφασίστηκε να παρθούν και που οι ίδιοι κατέστησαν αναπόφευκτα με τους ερασιτεχνισμούς, τις ανεπάρκειες, τις αντιφάσεις και την αναποφασιστικότητά τους. Μέτρα που θα ήταν πολύ πιο ήπια αν γίνονταν αποδεκτές οι εισηγήσεις και οι δραματικές εκκλήσεις όλων μας για άμεση λήψη μέτρων πριν από τρία χρόνια.

Τότε μας χλεύαζαν. Τώρα στρουθοκαμηλίζουν. Και ο μεν Πρόεδρος Χριστόφιας φορτώνει τις ανεπάρκειες και τις ασχετοσύνες της δικής του αποτυχημένης διακυβέρνησης και αντιφατικής πολιτικής στον πανικό που δημιουργεί η κινδυνολογία! Αφού ανακάλυψε, τώρα, και τη σημασία της ψυχολογίας στη συμπεριφορά και τη διαμόρφωση των οικονομικών πραγμάτων, μάς τόνισε ως περισπούδαστος από καθέδρας ειδήμων την 1η Δεκεμβρίου ότι «Η οικονομία είναι και ψυχολογία και ως τώρα στην Κύπρο καταφέραμε να θυματοποιήσουμε την οικονομία ένεκα της κακής ψυχολογίας, την οποία εμείς οι ίδιοι δημιουργούμε, και της καταστροφολογίας»! Ε, λοιπόν, ο άνθρωπος δεν παίζεται. Όπως και ο θετός διάδοχος του Γενικός Γραμματέας του ΑΚΕΛ κ. Α. Κυπριανού, ο οποίος ταυτόχρονα και ανενδοίαστα, μας υποδεικνύει με όλη τη δυνατή ένταση ότι «για την κακή κατάσταση της κυπριακής οικονομίας φταίει το καπιταλιστικό σύστημα».

Τι να πει κανείς και τι να σχολιάσει, εκτός από να αναφωνήσει με δέος το «Θού, Κύριε, φυλακήν τω στόματί μου» και να τους παραπέμψει στις προσεγμένες (για ευνόητους λόγους), αλλά πολύ αποκαλυπτικές για το ποιοι ευθύνονται, δηλώσεις του νέου και αναξιοπαθούντος Υπουργού των Οικονομικών κ. Κίκη Καζαμία στις 3 Δεκεμβρίου, ο οποίος τόλμησε, αφού ξεχείλισε το ποτήρι της πικρίας του για ό,τι κατερειπωμένο παρέλαβε στον τομέα της οικονομίας, να αναφέρει με πολύ ουσιαστικό νόημα ότι: «Όταν μαθαίναμε πριν από τέσσερα χρόνια πως υπάρχει κάπου, στην άλλη πλευρά της γης, ένα πρόβλημα, κακώς και ατυχώς κάποιοι από εμάς ένοιωθαν ότι δεν θα επηρεασθούμε. Τελικά, δυστυχώς, επηρεαστήκαμε. Αυτή μας η νωχελικότητα να αντιδράσουμε γρηγορότερα, μας στοίχισε …..».

Εμείς θα επαινέσουμε τον κ. Καζαμία για την τόλμη του να ομολογήσει την αλήθεια και να πει τα πράγματα με τόνομά τους. Συμπληρώνουμε απλώς τα ονόματα των αποκλειστικά υπεύθυνων, που ο ίδιος αποκαλυπτικότατα σκιαγράφησε: Πρόεδρος Δ. Χριστόφιας, Υπουργός Οικονομικών Χ. Σταυράκης, Γ.Γ. του ΑΚΕΛ Α. Κυπριανού. Η τόλμη και υπευθυνότητα της αντιπολίτευσης απέτρεψε, προς το παρόν, τα χειρότερα, με τα μέτρα που εξαγγέλθηκαν στη σύσκεψη κορυφής της 2ας Δεκεμβρίου. Όμως, από τη θεωρία στην πράξη υπάρχει μεγάλη απόσταση. Αφού ενεδρεύει και παραμονεύει πάντοτε η αντιφατικότητα, η ατολμία, η φοβία του πολιτικού κόστους και η αδυναμία των κυβερνώντων να αντιληφθούν και να αναλάβουν τις ασήκωτες ευθύνες τους.

Και, ακόμη, να κατανοήσουν ότι ο μηχανισμός της τρόικας παρακολουθεί και καραδοκεί. Εκτός κι αν και σ’αυτή την περίπτωση, απευκταία οπωσδήποτε, θα μας πουν ότι φταίει το καπιταλιστικό σύστημα! Όπως περίπου αφήνουν να νοηθεί και για την τραγωδία στο αγνώστου τοποθεσίας για τον Πρόεδρό μας Μαρί. Ο Θεός, που τώρα ανακάλυψε και ο κ. Χριστόφιας ότι υπάρχει, να βάλει το χέρι του.

• * Πρώην Υπουργός Οικονομικών και Εσωτερικών και τέως Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου