Ας θυμηθούμε ...

Η τουρκική εισβολή προκάλεσε σοβαρότατες κοινωνικές αναταράξεις, εκτός όλων των άλλων συνεπειών.
Μια γενική, αλλά καθόλα καθοριστική για την εξέλιξη της κοινωνίας αλλαγή, ήταν που δημιουργήθηκαν, εκ της βίας και εκ της εισβολής, δύο κατηγορίες πολιτών: οι πρόσφυγες και οι μη πρόσφυγες.
Σκεφτείτε τι σοκ ήταν, σε μια τόσο μικρή κοινωνία όπως η κυπριακή, περισσότερο από το ένα τρίτο του πληθυσμού να εκτοπίζεται και να συνωστίζεται μαζί με τους υπόλοιπους κατοίκους σε λιγότερο από τα δύο τρίτα της χώρας, μιας χώρας που επειδή είναι νησί δεν κατάφερε να απορροφήσει τους κραδασμούς από μια τέτοια μεγάλη αλλαγή.

Οι περισσότεροι πρόσφυγες ήταν εύποροι, ευϋπόληπτοι και αξιοπρεπείς ανθρώποι και βρέθηκαν σε μια νύχτα μόνο με τα ρούχα που φορούσαν, χωρίς καν μια αλλαξιά, μαζεμένοι με τον πόνο τους σε σχολεία, αντίσκηνα και συγγενικά σπίτια.
Μπορούμε να το διανοηθούμε αυτό, όσοι είχαμε την τύχη να μην είμαστε πρόσφυγες;
Το σπίτι που έμενα κατά την εκδήλωση της εισβολής ήταν απέναντι από την παλιά είσοδο των Κεντρικών Φυλακών. Αναγκαστήκαμε να το εγκαταλείψουμε για κάποιους μήνες για λόγους ασφαλείας. Τους πρώτους μήνες της σχολικής χρονιάς του 1974 τους έκανα σε ένα χωριό της ορεινής Λεμεσού. Αναλογίζομαι ότι αυτό που πέρασα εγώ ήταν μηδαμινό σε σύγκριση με αυτό που πέρασαν τόσες χιλιάδες συνάνθρωποι μου, οι οποίοι εκτοπίστηκαν με τη βία από τα σπίτια τους για άγνωστο χρονικό διάστημα.
Δεν θα ισχυριστώ ότι μπορώ να φανταστώ πως ένιωθαν. Θα μεταφέρω αυτά που έζησα τότε, και αυτά που μου είπαν αρκετοί πρόσφυγες.
Δεν είναι μόνο να χάνει κάποιος την περιουσία του, το σπίτι του, το χωριό, την πόλη του, τις συνήθειες του.
Είναι το γεγονός ότι κάποιος «χάνει» τη ζωή που είχε μέχρι τότε.
Η εισβολή των τούρκων διάγραψε, έσβησε, κατάργησε, ισοπέδωσε ότι είχαν ζήσει οι πρόσφυγες μέχρι εκείνη την καταραμένη ημέρα.
Τους έκλεψαν τη ζωή.
Έπρεπε να κτίσουν μια καινούργια ζωή, όχι επειδή το διάλεξαν, πήγαν ας πούμε μετανάστες, αλλά επειδή κάποιοι έτσι ήθελαν και το επέβαλαν με τη βία.   
Και αυτή η καινούργια καταναγκαστικά ζωή ξεκίνησε χωρίς λεφτά, χωρίς δουλειές, χωρίς περιουσία, από το μηδέν στην κυριολεξία.
Εμείς, οι μη πρόσφυγες κάναμε τότε το λάθος να συγχίζουμε τους πέντε, δέκα, πενήντα, εκατό πρόσφυγες, οι οποίοι, έτρωγαν με χρυσά κουτάλια πριν την εισβολή και συνέχισαν να τρώνε με χρυσά κουτάλια και μετά την εισβολή, με τις πολλές χιλιάδες προσφύγων, που δεν είχαν ούτε τα στοιχειώδη προς το ζην.
Οι πρόσφυγες επωμίστηκαν το μεγαλύτερο μερίδιο του βάρους των συνεπειών της εισβολής και πήραν ψιχουλα από το κράτος ως βοήθεια.
Και ακόμη υποφέρουν.
Για τη χαμένη τους ζωή, για τη χαμένη τους ιστορία.

20 Ιουνίου, Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων.
Η στήλη ζητά ένα μεγάλο «συγγνώμη» από τους Ελληνοκύπριους, εδώ και 36 χρόνια πρόσφυγες και εύχεται «Καλό Κουράγιο».


... την προσφυγιά!

• Υ.Γ. Δεν σε χωρά το κρεβάτι σου, δεν σε χωρά το σπίτι! Μα επιτέλους Μάνο, δεν θα γυρνάμε όλη μέρα στους δρόμους! Έχουμε και κάποια ηλικία! Που να ξέρεις εσύ!