Το θλιβερό κατάντημα του ΓΓ του ΑΚΕΛ ...

Ομιλία του Γενικού Γραμματέα Κ.Ε. ΑΚΕΛ Α. Κυπριανού στη συζήτηση για τους προυπολογισμούς του κράτους
Ημερομηνία Έκδοσης: Δεκέμβριος 16, 2009


Η συζήτηση του κρατικού προϋπολογισμού διεξάγεται μέσα σε ιδιαίτερες συνθήκες, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό.

Στο εσωτερικό κυριαρχούν οι συζητήσεις γύρω από την πορεία και την εξέλιξη των απευθείας διαπραγματεύσεων ανάμεσα στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Δημήτρη Χριστόφια και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Μεχμέτ Αλί Ταλάτ. Στο επίκεντρο της προσοχής βρίσκονται επίσης και οι συνέπειες από την παγκόσμια οικονομική κρίση.

Στο διεθνή χώρο αυτό που χαρακτηρίζει τη σύγχρονη ανθρωπότητα είναι ο κλυδωνισμός και η έντονη αμφισβήτηση του συντηρητικού νεοφιλελεύθερου καπιταλιστικού μοντέλου, που είναι η κύρια αιτία για το εύρος και το βάθος που πήρε η παγκόσμια οικονομική κρίση. Ο κόσμος εξακολουθεί επίσης να ταλανίζεται από τη λεγόμενη νέα τάξη πραγμάτων.

Και τα δύο αυτά κυρίαρχα στοιχεία του σύγχρονου κόσμου, μοιραία και αναπόφευκτα, επηρεάζουν και την Πατρίδα μας. Η οικονομία μας, ως μικρή, εξωστρεφής και επιρρεπής σε διεθνείς κλωδυνισμούς που είναι, επηρεάστηκε από την παγκόσμια οικονομική κρίση, δυσκολεύοντας τη ζωή του κυπριακού λαού. Η επικράτηση του δικαίου του ισχυρού επηρεάζει σημαντικά τις προσπάθειες μας για την επίτευξη δίκαιης, λειτουργικής και βιώσιμης λύση στο Κυπριακό.

Το ΑΚΕΛ διαφώνησε με την ερμηνεία που επεδίωξαν να δώσουν διάφοροι στα αίτια της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης. Είναι ξεκάθαρο για μας ότι τα αίτια βρίσκονται στα ίδια τα στοιχεία που συνθέτουν το καπιταλιστικό κοινωνικό σύστημα. Ο καπιταλισμός είναι κοινωνικό σύστημα στο οποίο η παραγωγή κοινωνικοποιείται στον υπέρτατο βαθμό με την εργασία δισεκατομμυρίων ανθρώπων. Αυτοί, κατά κανόνα, αμείβονται λιγότερα απ’ όσο παράγουν ενώ τα μεγιστοποιημένα κέρδη τα ιδιοποιείται ένας μικρός αριθμός ανθρώπων. Τα παγκόσμια οικονομικά στοιχεία από μόνα τους λένε πάρα πολλά. Αρκεί να αναφέρω ότι οι τρεις πλουσιότεροι άνθρωποι του πλανήτη έχουν έσοδα που ξεπερνούν το Ακάθαριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) των 48 φτωχότερων κρατών. Κάποιες από τις αυτοκινητοβιομηχανίες είναι πιο πλούσιες από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης με μέσο μέγεθος. Αυτή η θεμελιώδης αντίθεση του Καπιταλισμού, που ενισχύθηκε από την απληστία και την ασυδοσία των golden boys, οδήγησε στην οικονομική κρίση. Η παγκόσμια οικονομική κρίση ξέσπασε σε συνθήκες κυριαρχίας του νεοφιλελευθερισμού. Η θεοποίηση του κέρδους, η ασυδοσία της αγοράς, το ξεπούλημα του δημόσιου τομέα μέσω των ιδιωτικοποιήσεων, η κατάργηση των συλλογικών συμβάσεων, οι μειώσεις στους μισθούς, τα ευέλικτα ωράρια και γενικά η απορρύθμιση της εργασίας, ο περιορισμός των κοινωνικών παροχών, δηλαδή όλα τα στοιχεία που συνθέτουν το νεοφιλελεύθερο καπιταλισμό, συντέλεσαν ώστε η κρίση να πάρει διαστάσεις που μόνο με την κρίση του 1929 συγκρίνονται.

Η κρίση οδήγησε οικονομίες που θεωρούνταν μεγαθήρια σε χρεοκοπία. Στις ΗΠΑ η ανεργία εκτοξεύθηκε στα ύψη. Τα άτομα που ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας πολλαπλασιάστηκαν. Η Κυβέρνηση στην προσπάθειά της να αντιμετωπίσει την κατάσταση προχώρησε σε κρατικοποιήσεις, κάτι που προηγουμένως αναθεμάτιζε.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση ακολουθήθηκε παρόμοια πορεία. Η ανεργία ξεπέρασε το 10%, ενώ σε κάποιες χώρες άγγιξε το 20%. Ογδόντα εκατομμύρια άτομα ζουν κάτω από το όριο της φτώχιας, με τα 19 εκατομμύρια να είναι παιδιά. Οι δείκτες του δημοσιονομικού ελλείμματος και του δημόσιου χρέους εκτοξεύτηκαν στα ύψη, σ’ όλες ανεξαιρέτως τις χώρες της Ένωσης.

Τα μέτρα που λήφθηκαν στο χώρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης χαρακτηρίζονταν από κρατικοποιήσεις, περιορισμό του κοινωνικού κράτους, επιβολή φορολογιών, περιορισμό της ανάπτυξης και μείωση των μισθών. Με λίγα λόγια εκείνοι που καθιέρωσαν πολιτικές που ιδιωτικοποιούσαν τα κέρδη, καθιέρωσαν πολιτικές που κοινωνικοποιούσαν τα χρέη.

Θέλω να υπενθυμίσω ότι, αυτές τις πολιτικές που χρεοκόπησαν παγκόσμια, κάποιοι επεδίωξαν να μας τις επιβάλουν στην Κύπρο. Το ΑΚΕΛ περηφανεύεται γιατί, μαζί με το ταξικό συνδικαλιστικό κίνημα και άλλα πολιτικά κόμματα, αντιτάχθηκε σ’ αυτές τις μεθοδεύσεις. Αντισταθήκαμε διατηρώντας αναλλοίωτο το χαρακτήρα της κυπριακής οικονομίας. Διατηρώντας σε μεγάλο βαθμό τον εποπτικό και ελεγκτικό ρόλο του κράτους. Αυτή μας η επιμονή συνέβαλε στο να σμικρυνθούν οι συνέπειες σε βάρος της κυπριακής οικονομίας.

Είναι λυπηρό γιατί εκείνοι που μας λοιδορούσαν γι’ αυτή μας την επιμονή, εκείνοι που μετατράπηκαν σε πλασιέδες του συντηρητικού νεοφιλελεύθερου μοντέλου, σήμερα επιδιώκουν, εκ νέου, να μας παραδώσουν μαθήματα σωστής οικονομικής πολιτικής. Αποσιωπώντας τις ευθύνες τους για την υποστήριξη που πρόσφεραν σε αποτυχημένες πολιτικές, μας κατηγορούν για τις εξελίξεις στην κυπριακή οικονομία. Αν σέβονταν τον λαό, αν είχαν ίχνος συναίσθησης των ευθυνών τους θα σιωπούσαν.

Η Κυβέρνηση Δημήτρη Χριστόφια, ελάχιστο χρόνο μετά την ανάληψη των καθηκόντων της, βρέθηκε αντιμέτωπη με τις συνέπειες που επέφερε στην κυπριακή οικονομία η παγκόσμια οικονομική κρίση. Ήταν αναπόφευκτο ότι καμιά χώρα δεν θα ξεπερνούσε αυτό το στάδιο αλώβητη. Πόσο μάλλον μια χώρα όπως η Κύπρος, που έχει μικρή οικονομία, εξαρτώμενη από πολλούς εξωγενείς παράγοντες.

Η Κυβέρνηση, πολύ έγκαιρα όπως αναφέρεται σε σχετική έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, έλαβε μέτρα που στόχευαν στην αντιμετώπιση της κρίσης. Αυτό θέλω να το τονίσω ιδιαίτερα γιατί κάποιοι προσπαθούν να περάσουν το μήνυμα ότι η Κυβέρνηση παρέμεινε απαθής και αδρανής στην αντιμετώπιση της. Το πιο σημαντικό είναι ότι τα μέτρα της Κυβέρνησης Δ. Χριστόφια είχαν έντονο κοινωνικό προσανατολισμό.

Αναφέρω χαρακτηριστικά το μέτρο που στόχευε από τη μια να στηρίξει την οικοδομική βιομηχανία και από την άλλη να προσφέρει φθηνότερη στέγη σε νεαρά ζευγάρια. Συγκεκριμένα δόθηκαν €200 εκ. στον Οργανισμό Χρηματοδότησης Στέγης για να τα δανείσει μακροπρόθεσμα, με χαμηλό επιτόκιο, σε νεαρά ζευγάρια για να αγοράσουν ή να κατασκευάσουν το σπίτι τους. Η εξόφληση θα άρχιζε από τον 3ο χρόνο σύναψης του δανείου. Ένα μέτρο έντονα κοινωνικό που απέσπασε ευνοϊκά σχόλια τόσο εντός, όσο και εκτός της Κύπρου.

Τι έπραξε όμως η Κυβέρνηση για την αντιμετώπιση της κρίσης;
Οι δύο τομείς της οικονομίας που υπέστηκαν τη μεγαλύτερη ζημιά ήταν ο τομέας της παραθεριστικής κατοικίας και γενικότερα των κατασκευών και ο τομέας του τουρισμού.

Η Κυβέρνηση Δ. Χριστόφια, παρά το μεγάλο περιορισμό στα έσοδα της, ετοίμασε δύο πακέτα στήριξης της οικονομίας, συνολικού ύψους €470 εκ. Για τον τομέα του Τουρισμού λήφθηκαν σειρά από μέτρα, τα οποία θα επαναληφθούν το 2010. Ο προϋπολογισμός του ΚΟΤ ενισχύθηκε με επιπρόσθετο ποσόν €12 εκ. Τα λεφτά αυτά διατέθηκαν για την ενίσχυση της προβολής του τουριστικού μας προϊόντος και την προώθηση σχεδίου κοινωνικού τουρισμού, για χαμηλά εισοδηματικά στρώματα και για συνταξιούχους. Ταυτόχρονα μειώθηκε το ΦΠΑ για τα ξενοδοχεία και τα εστιατόρια από 8% σε 5%.

Υπενθυμίζω ότι τα μέτρα χαιρετίστηκαν από τους επηρεαζόμενους οργανισμούς ως έγκαιρα και αποτελεσματικά.

Στον τομέα των κατασκευών δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση με την προώθηση του τομέα ανάπτυξης και γενναιόδωρων πακέτων στήριξης. Επιδιώχθηκε να υπάρξει ώθηση στα αναπτυξιακά έργα του ευρύτερου δημόσιου τομέα, του Τομέα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης αλλά και του ιδιωτικού. Για τον σκοπό αυτό εξασφαλίστηκαν €300 εκ. από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Αυτά τα λεφτά παραχωρήθηκαν στις εμπορικές τράπεζες και τα συνεργατικά ιδρύματα για την παραχώρηση χαμηλότοκων δανείων και για ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Τέλος παραχωρήθηκαν τρία δισεκατομμύρια ευρώ με χαμηλό επιτόκιο στις Τράπεζες και τον Συνεργατισμό, με στόχο τη μείωση των επιτοκίων. Από το επίσημο βήμα της Βουλής απευθύνω έκκληση στις Τράπεζες αλλά και στον Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας να εργαστούν για τη μείωση των επιτοκίων έτσι ώστε να δοθεί νέα ώθηση στην Κυπριακή οικονομία.

Παρόλες τις προσπάθειες που έχουν καταβληθεί για ώθηση στον αναπτυξιακό τομέα διαπιστώνουμε ότι δυστυχώς δεν έγινε κατορθωτό να προχωρήσουμε με τον απαιτούμενο ρυθμό. Αυτό οφείλεται σε σειρά από παράγοντες, ανάμεσα στους οποίους και οι προσφυγές στην Αναθεωρητική Αρχή προσφορών, αλλά και οι χρονοβόρες διαδικασίες για έκδοση σχετικών αδειών στη Δημόσια Υπηρεσία. Χαιρετίζουμε το γεγονός ότι η Κυβέρνηση Δ. Χριστόφια και ο Υπουργός Εσωτερικών τόλμησαν να αγγίξουν το θέμα και να απλοποιήσουν διαδικασίες. Παρόλο που τα προβλήματα αυτά ισχύουν εδώ και παρά πολλά χρόνια είναι η πρώτη φορά που Κυβέρνηση τολμά να τα αγγίξει με αποτελεσματικότητα.

Η οικονομική κρίση άγγιξε την Κύπρο με μικρή καθυστέρηση, σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Συγκεκριμένα, άρχισε να γίνεται πιο αισθητή, στις αρχές του 2009. Αυτό αποδείχθηκε από την επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης, που οφείλεται κυρίως στην ύφεση που παρατηρήθηκε στον τομέα του τουρισμού και των κατασκευών. Πρέπει όμως να σημειωθεί, ότι παρά την επιβράδυνση που παρατηρήθηκε στην οικονομία και τη διεύρυνση του δημοσιονομικού ελλείμματος, η Κύπρος κατατάσσεται μεταξύ των μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τους καλύτερους δείκτες σε ότι αφορά την οικονομική ανάπτυξη. Είναι χαρακτηριστικό ότι το πρώτο τρίμηνο του 2009, η Κύπρος ήταν η μοναδική χώρα στην ευρωζώνη με θετικό ρυθμό ανάπτυξης. Υπολογίζεται ότι ο ρυθμός ανάπτυξης της κυπριακής οικονομίας για το 2009 θα είναι καλύτερος, σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες.

Σε ότι αφορά το δημοσιονομικό έλλειμμα, με βάση τα πραγματικά στοιχεία του πρώτου δεκαμήνου του 2009, αυτό έφτασε στο 2,7% του ΑΕΠ. Η προοπτική είναι να επιδεινωθεί τους τελευταίους μήνες του χρόνου. Κάποιες πολιτικές δυνάμεις επιδιώκουν να εκμεταλλευτούν αυτό το γεγονός. Ξεχνούν σκόπιμα ότι ολόκληρος ο κόσμος διέρχεται από οικονομική κρίση. Δεκατρία από τα δεκαέξι κράτη της Ευρωζώνης βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε επιτήρηση. Αυτό, χωρίς να έχουν ακολουθήσει πρόγραμμα παρόμοιων αναπτυξιακών και κοινωνικών παροχών όπως αυτό που ακολούθησε η Κυβέρνηση Δ. Χριστόφια. Αντιθέτως, ακολούθησαν συσταλτική οικονομική πολιτική, με αυξημένη φορολογία. Μετέφεραν το βάρος της κρίσης στους ώμους των εργαζομένων, χωρίς να καταφέρουν να αποφύγουν την επιτήρηση. Αυτοί που είχαν θεοποιήσει τις οικονομικές πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης θάπρεπε να προβούν στη δική τους αυτοκριτική και όχι να κατηγορούν την Κυβέρνηση.

Το ΑΚΕΛ θεωρεί την επιδείνωση σε σχέση με το δημοσιονομικό έλλειμμα αναμενόμενη, λόγω ακριβώς των επιπτώσεων της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης. Πώς θα πρέπει να αντιμετωπιστεί; Μέσω του σωστού προσανατολισμού των κρατικών δαπανών προς τις αναπτυξιακές και κοινωνικές δαπάνες. Η μη υπέρβαση του 3% για το ΑΚΕΛ δεν είναι αυτοσκοπός. Η ουσία είναι να δοθεί πραγματική στήριξη στην οικονομία και την κοινωνία. Να αναληφθούν διαρθρωτικά μέτρα για εξυγίανση και εξορθολογισμό των δημόσιων οικονομικών. Το ΑΚΕΛ πρότεινε πρόσφατα σειρά από μέτρα, βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, ώστε να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα που υπάρχουν. Στόχος μας είναι η δημιουργία υγιούς βάσης που θα εξασφαλίζει διαχρονική σταθερότητα και εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών.

Χαιρετίζουμε το γεγονός ότι η Κυβέρνηση Δ. Χριστόφια και ο Υπουργός Οικονομικών αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες που στοχεύουν στην επίτευξη της μεγαλύτερης δυνατής συνεργασίας και στην προώθηση μέτρων προς τη σωστή κατεύθυνση. Οι συναντήσεις του υπουργού με τα πολιτικά κόμματα και τους οικονομικούς φορείς του Τόπου βοηθούν πολύ την προσπάθεια που καταβάλλεται.

Χαιρετίζουμε τις προτάσεις της Κυβέρνησης για πάταξη της Φοροδιαφυγής. Χαιρετίζουμε επίσης και την ενίσχυση της Επιτροπής Ανταγωνισμού που θα συμβάλει τα μέγιστα στην προσπάθεια προστασίας των καταναλωτών. Υπενθυμίζουμε ότι η φανατική υποστήριξη ευρωπαϊκών πολιτικών από κάποιους, άφησε τους καταναλωτές εντελώς απροστάτευτους και έρμαιο στις διαθέσεις των διαφόρων εμπόρων.

Η Κύπρος παρόλες τις πιέσεις που δέχεται, εξακολουθεί να έχει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά ανεργίας στα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Βρίσκεται στην Τρίτη καλύτερη θέση.

Μας ανησυχεί η αύξηση της ανεργίας γιατί πιθανόν να προκαλέσει κοινωνικά προβλήματα. Η Κυβέρνηση όμως λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα για περιορισμό της, γνωρίζοντας ότι η πλήρης καθήλωση της είναι αδύνατη. Προχώρησε με το σχεδιασμό προγραμμάτων για κατάρτιση και επιμόρφωση των ανέργων˙ έλαβε μέτρα για τοποθέτηση και κατάρτιση ανέργων αποφοίτων της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε διάφορες θέσεις εργασίας˙ επιδότησε την πρόσληψη των ανέργων˙ επικεντρώθηκε στην πάταξη της αδήλωτης και παράνομης απασχόλησης.

Κάποιοι τυφλωμένοι από αντιπολιτευτική μανία επιλέγουν να μην τα βλέπουν όλα’ αυτά. Επιλέγουν να μηδενίζουν τα πάντα. Βέβαια όταν κυβερνούσαν εκείνοι, μέσα σε πολύ πιο ευνοϊκό περιβάλλον είχαν πολύ αρνητικά αποτελέσματα για την οικονομία και για τους εργαζομένους του Τόπου. Οπόταν ο καθένας μας μπορεί να διανοηθεί ποια θα ήταν η κατάσταση, αν ο Κυπριακός λαός είχε την ατυχία να τον κυβερνούν εκείνοι, στις σημερινές συνθήκες.

Ολοκληρώνοντας για το θέμα της οικονομικής κρίσης χαιρετίζουμε το γεγονός ότι η Κυβέρνηση Δ. Χριστόφια, σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές, δεν επιδίωξε να φορτώσει τις συνέπειες στους ώμους των εργαζομένων.

Ο προϋπολογισμός που κατατίθεται στη Βουλή από την Κυβέρνηση έχει ξεκαθαριστεί ότι στοχεύει στην αντιμετώπιση και την έξοδο από την κρίση. Η αξιολόγηση του δεν μπορεί να παραγνωρίζει αυτή την πραγματικότητα της σύγχρονης Κύπρου.

Παρόλα αυτά ο προϋπολογισμός εξακολουθεί να έχει έντονο αναπτυξιακό χαρακτήρα. Κάποιοι, στην προσπάθειά τους να μειώσουν αυτό τον χαρακτήρα, προσθέτουν στο περσινό αναπτυξιακό προϋπολογισμό, τα κονδύλια από τα έκτακτα μέτρα που έλαβε η κυβέρνηση. Αυτό συνιστά αλχημεία και όχι αντικειμενική ανάλυση. Ανάμεσα σε άλλα ο προϋπολογισμός προνοεί 5,0 εκ. ευρώ για εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων σε δημόσια κτίρια, 10 εκ. ευρώ για τους Χώρους Υγειονομικής Ταφής Αποβλήτων, 23 εκ. ευρώ για την έναρξη της κατασκευής Ακτινοθεραπευτικού Κέντρου Λεμεσού, 8,0 εκ. ευρώ για την ανέγερση του κτιρίου του ΘΟΚ, 153 εκ. ευρώ προς τα κρατικά πανεπιστήμια για την παιδεία, την έρευνα και την τεχνολογία, 2,4 εκ. ευρώ για το τεχνολογικό πάρκο, 90 εκ. ευρώ για την ανέγερση και τη βελτίωση κτιρίων και πρόνοιες για ενίσχυση των υποδομών.

Ο προϋπολογισμός διαπνέεται από κοινωνική ευαισθησία και πνεύμα στήριξης των μεσαίων και των χαμηλών εισοδηματικών στρωμάτων. Πέραν της αύξησης των δύο τελευταίων ετών που έφτασε το 30%, οι κοινωνικές παροχές αυξάνονται για το 2010 κατά 8,9%. Αυτές αφορούν σχέδια χαμηλών συντάξεων, κρατικές υποτροφίες, φοιτητική μέριμνα και παροχές για τον πολιτισμό. Προβλέπονται, ανάμεσα στα άλλα, πρόνοιες 241 εκατομμυρίων ευρώ για δημόσια βοηθήματα, 258 εκ. ευρώ για ενίσχυση των συνταξιούχων,, 328 εκ. ευρώ για στεγαστική πολιτική και 335 εκ. ευρώ για την Κυβερνητική εισφορά στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων.

Ο προϋπολογισμός για πρώτη φορά στοχεύει και στο νοικοκύρεμα των δημοσίων οικονομικών. Συγκεκριμένα προνοείται μείωση των διοικητικών εξόδων κατά 10%. Περισσότερα για τις λεπτομέρειες του προϋπολογισμού θα λεχθούν από άλλους συναδέλφους της Κοινοβουλευτικής μας Ομάδας.

Επειδή ασκείται έντονη και ισοπεδωτική κριτική για το έργο που έχει παραχθεί από την Κυβέρνηση θάθελα να σταχυολογήσω τα πιο κάτω.

Η Κυβέρνηση Δ. Χριστόφια τόλμησε και άγγιξε διαχρονικά προβλήματα που καμιά προηγούμενη Κυβέρνηση δεν τόλμησε ν’ αγγίξει. Διασφάλισε τη βιωσιμότητα του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων μέχρι το 2048. Έθεσε τις βάσεις για τη ριζική αντιμετώπιση του Υδατικού και του Ενεργειακού προβλήματος. Τέθηκαν οι βάσεις για ριζική αντιμετώπιση του συγκοινωνιακού προβλήματος στην Κύπρο με τη ρύθμιση του θέματος των Δημοσίων Μεταφορών.

Η Κυβέρνηση Δ. Χριστόφια από την πρώτη στιγμή έθεσε στο κέντρο της προσοχής της τους εργαζομένους, του μικρομεσαίους, τους πρόσφυγες, τους αγρότες, τους συνταξιούχους, τους νέους και γενικά όλους όσοι χρειάζονται τη στήριξη του Κράτους. Μια απλή αναφορά σε κάποια ενδεικτικά στοιχεία για το τι πέτυχε η Κυβέρνηση στους 22 μήνες που βρίσκεται στην εξουσία είναι αρκετή για να καταδείξει του λόγου το αληθές:
Ø Αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 13% περίπου
Ø Παραχώρηση πασχαλινού επιδόματος στους συνταξιούχους.
Ø Αύξηση χορηγίας εθνοφρουρών.
Ø Αύξηση των δημόσιων βοηθημάτων κατά 18%.
Ø Παραχώρηση φοιτητικού πακέτου ύψους €12 εκ.
Ø Εκπόνηση σχεδίου ενίσχυσης συνταξιούχων με χαμηλά εισοδήματα.
Ø Διορισμός, για πρώτη φορά, ατόμου που ασχολείται αποκλειστικά με τα θέματα επιθεώρησης στο κεφάλαιο της ισότητας.
Ø Εφαρμογή ενιαίας στεγαστικής πολιτικής με στόχευση σε ευάλωτες και ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες και σε νεαρά ζευγάρια.
Ø Σημαντική επέκταση των κριτηρίων για συμμετοχή των δικαιούχων στα στεγαστικά σχέδια για εκτοπισθέντες και μη εκτοπισθέντες.
Ø Παραχώρηση 10,188 τίτλων ιδιοκτησίας σε δικαιούχους πρόσφυγες.
Ø Διευθέτηση αγροτικών χρεών, ύψους €39,3 εκ.
Ø Έγκριση €7,8 εκ. για οικονομική ενίσχυση υπό μορφή κρατικών χορηγιών για την ίδρυση, λειτουργία και επέκταση προγραμμάτων κοινωνικής φροντίδας που λειτουργούν εθελοντικά οργανώσεις κοινωνικής πρόνοιας.
Ø Αύξηση της οικονομικής αρωγής από το κράτος και την αναθεώρηση των εισοδηματικών κριτηρίων, για τους δικαιούχους δωρεάν ιατρικής περίθαλψης που επεκτείνεται και εκτός του δημόσιου τομέα υγείας.

Αυτά είναι ένα μικρό δείγμα για το τι έχει επιτευχθεί. Θα χρειαζόμουν ολόκληρες ώρες για να παραθέσω όλα όσαν έγιναν. Θα αποφύγω να το πράξω για εξοικονόμηση χρόνου. Μέρος του έργου της Κυβέρνησης θα αναφερθεί από τους άλλους συναδέλφους της Κοινοβουλευτικής Ομάδας ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις.

Υπάρχει ένα ζήτημα ζωτικής σημασίας για την πολιτική ζωή στον Τόπο μας. Το ζήτημα προκύπτει από δύο πρόσφατες αποφάσεις της πλειοψηφίας της Βουλής για τη μείωση των εσόδων του Κράτους από το ΦΠΑ στα εστιατόρια εκτός ξενοδοχείων και απόρριψη της απελευθέρωσης του κονδυλιού για το ΡΙΚ.

Είμαστε διαφορετικά κόμματα και είναι φυσιολογικό νάχουμε διαφορετικές θέσεις μεταξύ μας. Λόγω της εκκρεμότητας στο Κυπριακό είχαμε αναπτύξει, διαχρονικά, στο επίπεδο της Βουλής, συνεργασία ή ανοχή που βασιζόταν σε δεοντολογική συμπεριφορά. Αυτή η άτυπη μεταξύ μας συμφωνία επέτρεψε την ομαλή λειτουργία της Δημοκρατίας και των θεσμών στη μοιρασμένη μας Πατρίδα.

Με λύπη διαπιστώνουμε ότι αυτή η δεοντολογική στάση εγκαταλείπεται και ακολουθείται μία επικίνδυνη, ανεύθυνη τακτική. Τακτική που υπαγορεύεται από μικροκομματικές σκοπιμότητες και προσωπικά ¨κακοφανίσματα¨. Τακτική που αν αναπτυχθεί θα προκαλέσει εκρηκτικές σχέσεις μεταξύ των κομμάτων και ανεπανόρθωτη ζημιά στην πολιτική ζωή του Τόπου. Ιδιαίτερα σε ότι αφορά το ΡΙΚ υπενθυμίζω ότι είχε εγκριθεί ο προϋπολογισμός του και απλώς απέμεινε η απελευθέρωση του σχετικού κονδυλιού από τον Κρατικό προϋπολογισμό. Ήταν τότε που «ανάδωξε» σε κάποιους, προκαλώντας τεράστια ερωτηματικά για τα κίνητρα. Εξυπηρέτηση συμφερόντων ιδιωτικών σταθμών; Απαίτηση ετσιθελικής επιβολής της άποψης κάποιων στο ΡΙΚ; Επιδίωξη τιμωρίας κάποιων; Με όλο το σεβασμό αυτό δεν είναι το επίπεδο που θάπρεπε να χαρακτηρίζει το Κοινοβούλιο μιας ημικατεχόμενης χώρας.

Όσον αφορά την απόφαση του Ανωτάτου για το ΦΠΑ είναι πλήρως σεβαστή. Επιφορτίζει όμως όλους μας με μεγαλύτερες ευθύνες. Γιατί αν για σκοπούς λαϊκισμού ή μικροκομματικών σκοπιμοτήτων η όποια περιστασιακή πλειοψηφία θα αποκόπτει έσοδα από την όποια κυβέρνηση, το κράτος θα μπει σε περιπέτειες.

Η έκκληση που απευθύνουμε σε όλους είναι να συναισθανθούμε την ευθύνη μας έναντι του Τόπου, έναντι της λειτουργίας της δημοκρατίας και των θεσμών. Ας μην επιτρέψουμε στη μικροκομματική προσέγγιση και στις όποιες σκοπιμότητες να παρεισφρήσουν στην πολιτική ζωή του Τόπου. Αν συμβεί κάτι τέτοιο, θα είναι η χαριστική βολή στην ήδη χαμηλή υπόληψη που έχουμε ανάμεσα στο λαό. Θα είναι η αρχή για μια πορεία που θα μας οδηγήσει στην «πολιτική βαρβαρότητα»˙ σε μια πορεία που θα μας οδηγήσει σε «αναρχία» που θα ξεφεύγει από τα στενά κοινοβουλευτικά πλαίσια και θα απλώνεται σ’ όλη την κοινωνία. Η έκκληση μας είναι κραυγή αγωνίας για το τι πιθανό να συμβεί. Στοχεύει στο να αγγίξει τη λογική όλων όσοι απεχθάνονται τις ακρότητες και τις συνεχείς αντιπαραθέσεις· όλων όσοι ενδιαφέρονται να αναπτυχθεί υγιής πολιτική ζωή που θα στοχεύει στην επίλυση των προβλημάτων του λαού και όχι την ικανοποίηση των όποιων εγωιστικών απόψεων. Ας μην ξεχνούμε ότι σήμερα γιορτή δική μας, αύριο παραμονή κάποιων άλλων.

Όσο ισχυρή, κι αν είναι η οικονομία, όσο συνεχίζεται η κατοχή, δεν πρόκειται να μπορέσει η κυπριακή κοινωνία να απολαύσει τα όσα της αξίζουν. Απαραίτητη προϋπόθεση για να υπάρξει πρόοδος και ευημερία για το λαό είναι η ύπαρξη ειρήνης, σταθερότητας και ασφάλειας.

Η εκλογή του Δημήτρη Χριστόφια στην Προεδρία, αναζωπύρωσε την ελπίδα του κυπριακού λαού για λύση του προβλήματος και επανένωση της πατρίδας μας. Η συγκυρία που διαμορφώθηκε με την εκλογή του Δημήτρη Χριστόφια στην Προεδρία και την εκλογή του Μεχμέτ Αλί Ταλάτ στην ηγεσία της τουρκοκυπριακής κοινότητας, σε συνδυασμό με την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έχει δημιουργήσει ένα πλέγμα παραγόντων που μας επιτρέπει να μιλούμε για κρίσιμη, αν όχι και ιστορική φάση στην πορεία επίλυσης του κυπριακού προβλήματος. Για να επιτευχθεί ο στόχος της επίλυσης του Κυπριακού είναι σημαντικό να επιμείνουμε σε όλα όσα έχουμε συμφωνήσει διαχρονικά με τη διεθνή κοινότητα. Η ενδεδειγμένη επιλογή μας είναι η λύση διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας, με πολιτική ισότητα, όπως καθορίζεται στα Ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών. Λύση που θα επανενώνει το λαό μας και θα δημιουργεί ενωμένο κράτος με μία και μόνη κυριαρχία, μία διεθνή προσωπικότητα και μία ιθαγένεια.

Όσο σημαντικό είναι να επιμείνουμε στις αρχές λύσης του Κυπριακού άλλο τόσο σημαντικό είναι να επιτύχουμε την ενότητα στο εσωτερικό μέτωπο. Ο μόνος τρόπος επίτευξης της είναι η συσπείρωση γύρω από τις διαχρονικές θέσεις του Εθνικού Συμβουλίου.

Ποιο είναι το διεθνές πλαίσιο μέσα στο οποίο εξελίσσεται η προσπάθεια μας για επίλυση του Κυπριακού;

Η διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, οι αλλαγές στην Ανατολική Ευρώπη, το αποδυνάμωμα του Κινήματος των Αδεσμεύτων και η επικράτηση της λεγόμενης Νέας Τάξης Πραγμάτων, δημιούργησαν νέα δεδομένα. Δεδομένα αρνητικά για τις μικρές και ανίσχυρες χώρες όπως η Κύπρος.

Οι αρχές και οι αξίες που γεννήθηκαν μέσα από τις στάχτες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου καταστρατηγούνται σήμερα με τον πλέον έντονο και εξόφθαλμο τρόπο. Το Διεθνές Δίκαιο παραβιάζεται ωμά από τους ισχυρούς του πλανήτη. Η κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα των κρατών παραβιάζονται. Το δικαίωμα των λαών να επιλέγουν τον τρόπο ανάπτυξης και την ηγεσία τους καταπατείται για χάριν των συμφερόντων των ισχυρών του πλανήτη. Αυτό που επικρατεί είναι το δίκαιο του ισχυρού και των συμμάχων του.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, παρόλες τις διακηρύξεις της, δυστυχώς, δεν μπόρεσε να «απογαλακτιστεί» από τις ΗΠΑ και να διαδραματίσει δικό της, θετικό, ρόλο. Σε κάποιες περιπτώσεις ακολούθησε, ως ουραγός, τα κελεύσματα για ηθική και υλική στήριξη των ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων των ΗΠΑ σε διάφορες χώρες.

Με την ανάληψη της Προεδρίας, ο Δημήτρης Χριστόφιας βρέθηκε αντιμέτωπος με αρνητικό, σε βάρος μας, κλίμα. Κλίμα που είχε δημιουργηθεί αδικαιολόγητα αλλά δυστυχώς υπήρχε. Ο Πρόεδρος ακολούθησε συγκεκριμένη στρατηγική και πέτυχε να ανατρέψει αυτά τα δεδομένα· να σπάσει το αδιέξοδο και να σπρώξει τη διαδικασία μπροστά. Έπεισε τη διεθνή κοινότητα ότι πραγματικά ενδιαφέρεται για την επίτευξη λύσης και ως εκ τούτου θάπρεπε ν΄αρχίσει νέα προσπάθεια. Έπεισε την ελληνοκυπριακή κοινότητα ότι θάπρεπε να στηρίξει αυτή την προσπάθεια γιατί είναι σημαντική η επίτευξη λύσης το συντομότερο δυνατό για το μέλλον της Χώρας μας. Έπεισε την Τουρκική πλευρά ότι έπρεπε να προσέλθει στο τραπέζι των συνομιλιών.

Όλα αυτά τα έπραξε έχοντας πλήρη επίγνωση για τις δυσκολίες που θα αντιμετώπιζε στην πορεία. Γνωρίζει όμως ταυτόχρονα ότι η παγίωση της υφιστάμενης κατάστασης εγκυμονεί τεράστιους κινδύνους για την πολύπαθη μας πατρίδα. Ήξερε λοιπόν ότι θάπρεπε να σπρώξει τη διαδικασία μπροστά, παρόλες τις δυσκολίες και τους κινδύνους που ελλόχευαν.

Πριν την έναρξη των συνομιλιών, ο Δημήτρης Χριστόφιας, στόχευσε και πέτυχε να ξεκαθαρίσει η βάση λύσης, πάνω στην οποία θα διαπραγματεύονταν οι δύο ηγέτες. Διευκρινίστηκε ότι οι συνομιλίες στοχεύουν στην επανένωση της Κύπρου. Βάση λύσης είναι η διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία με πολιτική ισότητα όπως περιγράφεται στα Ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών. Συμφωνία που συνομολογήθηκε το 1977 και επαναβεβαιώθηκε το 1979, ως η ενδεδειγμένη επιλογή για την επανένωση του νησιού μας. Το ενωμένο κράτος που θα δημιουργηθεί επαναβεβαιώθηκε ότι θα έχει μία κυριαρχία, μία ιθαγένεια και μία διεθνή προσωπικότητα. Πέτυχε ακόμα να ξεκαθαρίσει σε όλους τους εμπλεκόμενους ότι κατά τη διαπραγμάτευση δε θα υπάρξει οποιαδήποτε μορφή διαιτησίας˙ δεν θα γίνουν αποδεκτά χρονοδιαγράμματα και η λύση θα είναι «κυπριακής ιδιοκτησίας». Αυτό σε καμιά περίπτωση δεν αλλάζει τη βάση λύσης του Κυπριακού, ούτε απαλλάσσει την Τουρκία από τις ευθύνες της. Ο Δ. Χριστόφιας κατ’ επανάληψη ξεκαθάρισε ότι το Κυπριακό είναι θέμα εισβολής και παράνομης κατοχής.

Στη βάση αυτή ξεκίνησαν οι συνομιλίες το Σεπτέμβρη του 2008. Η συζήτηση των διαφόρων κεφαλαίων προχωρά, καταγράφοντας συγκλίσεις και αποκλίσεις. Το ΑΚΕΛ είχε πει στον κυπριακό λαό πριν τις προεδρικές εκλογές ότι, η προσπάθεια θα ήταν δύσκολη και θα περνούσε μέσα από συμπληγάδες. Η κατοχή και η βίαιη διαίρεση του τόπου και του λαού μας έχουν δημιουργήσει αριθμό δυσεπίλυτων προβλημάτων. Αυτό όμως που εμποδίζει την επίτευξη ουσιαστικής προόδου, είναι η έκφραση θέσεων και προτάσεων της τουρκικής πλευράς που βρίσκονται εκτός του συμφωνημένου πλαισίου. Αυτή τους η στάση μας λυπεί, όμως δεν μας απογοητεύει˙ ούτε μας εκτροχιάζει από τις στοχοπροσηλωμένες μας προσπάθειες. Οι συγκλίσεις που επιτεύχθηκαν ενισχύουν την πεποίθησή μας ότι με σκληρή δουλειά μπορούμε να σπρώξουμε τα πράγματα μπροστά.

Ο Πρόεδρος καταθέτει προτάσεις που βασίζονται σε αρχές, είναι συνενωτικές και λειτουργικές. Προτάσεις που συνάδουν με τα Ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών, τις Συμφωνίες Υψηλού Επιπέδου, το διεθνές και το ευρωπαϊκό δίκαιο. Προτάσεις βασισμένες στις διαχρονικές θέσεις του Εθνικού Συμβουλίου. Προτάσεις που λαμβάνουν υπόψιν το καλώς νοούμενο συμφέρον του συνόλου του κυπριακού λαού και επιδιώκουν να ξεπεράσουν τις δυσκολίες. Προτάσεις που σε μεγάλο βαθμό ανατρέπουν αρνητικά δεδομένα που μας κληροδότησε η μακρόχρονη εκκρεμότητα του Κυπριακού. Όλοι χρειάζεται να λαμβάνουμε υπόψη ότι δεν διαπραγματευόμαστε σ’ ένα κενό. Ούτε έχουμε μπροστά μας ένα λευκό χαρτί πάνω στο οποίο μπορούμε να γράψουμε αυθαίρετα ότι θέλουμε. Είναι πεποίθησή μας ότι τυχόν εμμονή σε αδιέξοδες θέσεις, σε θέματα επουσιώδη, δεν οδηγεί πουθενά. Αυτό που έχει σημασία είναι να διασφαλίσουμε τις βασικές αρχές λύσης. Από εκεί και πέρα πρέπει να διαθέτουμε ευελιξία για να βρίσκουμε προτάσεις που θα ξεπερνούν εμπόδια και θα οδηγούν σε συγκλίσεις. Αυτό πράττει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Μας λυπεί γιατί πολιτικά κόμματα και παράγοντες ασκούν ισοπεδωτική αφοριστική κριτική στον Πρόεδρο.

Κάθε πολιτικό κόμμα ή προσωπικότητα έχει κάθε δικαίωμα να διατυπώνει τις θέσεις και τις απόψεις του για όλα τα θέματα. Πόσο μάλλον για το Εθνικό μας ζήτημα που θα κρίνει το μέλλον και τη ζωή ολονών μας˙ το μέλλον της κοινής μας πατρίδας. Ακριβώς επειδή οι στιγμές είναι κρίσιμες και καθοριστικές, επιβάλλεται όπως οι απόψεις διατυπώνονται με υπευθυνότητα, μέτρο και σοβαρότητα. Με σεβασμό στην αντίθετη άποψη. Μ’ αυτό τον τρόπο θα λειτουργούν εποικοδομητικά και θα συμβάλουν στο γενικότερο προβληματισμό για την πορεία του Κυπριακού.

Ακούγονται υβριστικά σχόλια σε βάρος του Προέδρου της Δημοκρατίας και του ΑΚΕΛ. Δεν μας αγγίζουν. Τα διαπιστευτήρια μας τα ζητούμε από το Κυπριακό λαό και μόνο. Μας ενοχλούν όμως γιατί καλλιεργούν και αναπτύσσουν τον φανατισμό στην κοινωνία. Διχάζουν τον Κυπριακό λαό και οδηγούν σε έντονες και αχρείαστες αντιπαραθέσεις. Το χειρότερο απ’ όλα είναι ότι, δυστυχώς, αυτό γίνεται συνειδητά από κάποιους. Θέλουν να προκαλέσουν ανωμαλία στην κοινωνία. Να δημιουργήσουν συνθήκες ανασφάλειας και αστάθειας, θεωρώντας ότι μ΄αυτό τον τρόπο θα επιβάλουν την άποψή τους στους υπόλοιπους.

Ανάλογες συνθήκες, όχι ταυτόσημες, επεδίωξαν να δημιουργήσουν κάποιοι και πριν από το 1974. Το αποτέλεσμα είναι πολύ καλά γνωστό˙ πραξικόπημα, εισβολή, διαίρεση και συνεχιζόμενη κατοχή. Αν τώρα επιβληθεί η άποψη κάποιων, αν τερματιστούν οι συνομιλίες όπως θάθελαν, οι συνέπειες θα είναι και πάλιν καταστροφικές σε βάρος μας. Επίρριψη ευθυνών σε βάρος μας για το αδιέξοδο. Ενέργειες για αναβάθμιση του ψευδοκράτους. Οριστική διχοτόμηση του Νησιού.

Κατηγορείται ο Πρόεδρος για άσκηση μονοδιάστατης δήθεν εξωτερικής πολιτική «που εγκλωβίζει» τις δυνατότητες επίλυσης του Κυπριακού. Ο Πρόεδρος και ο Υπουργός Εξωτερικών έχουν συστηματικά επαφές με τις χώρες-μονιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας. Τις ενημερώνουν και προσπαθούν να εξασφαλίζουν τη στήριξή τους. Έχουν σταθερά και μόνιμα επαφές με ευρωπαίους ηγέτες και αξιωματούχους.